|
Eylemler birden fazla zaman eki alabilir. Böyle eylemlere bileşik zamanlı eylem denir. Üç bölüme ayrılır: a) Hikâye bileşik zaman: Basit zamanlı eylemlere getirilen -di, -di, -du, -dü, -ti, -ti, -tu, -tü görülen geçmiş zaman ekiyle yapılır. gel-di-y-dim (görülen geçmiş zamanın hikâyesi) gel-miş-ti (duyulan geçmiş zamanın hikâyesi) gel-i-yor-du (şimdiki zamanın hikâyesi) gel-ecek-ti (gelecek zamanın hikâyesi) gel-ir-di (geniş zamanın hikâyesi) gel-se-y-di (dilek-şartın hikâyesi) b) Rivayet Bileşik Zaman: Basit zamanlı eylemlere getirilen -mış, -miş, -muş, -müş duyulan geçmiş zaman ekleriyle yapılır.Duyulan ve görülen geçmiş zaman biçimleri pek kullanılmaz. gel-i-yor-muş (şimdiki zamanın rivayeti) gel-ecek-miş (gelecek zamanın rivayeti) gel-i-r-miş (geniş zamanın rivayeti) c) Koşul Bileşik Zaman: Basit zamanlı eylemlere -se, -sa, eki getirilerek yapılır. gel-di-m-se (görülen geçmiş zamanın koşulu gel-miş-se (duyulan geçmiş zamanın koşulu) gel-i-yor-sa (şimdiki zamanın koşulu) gel-ecek-se (gelecek zamanın koşulu) gel-ir-se (geniş zamanın koşulu) UYARI: Hikâye ve rivayet bileşik zamanlı eylemler, koşul kipi eki olan -sa (-se) ekini alabilir. Bunlara katmerli bileşik zaman denir. ÖRNEK Gel-i-yor- du-y-sa Al-acak-mış-sa
|