Ana Menü

Felsefe

Bertrand Russell PDF Yazdır e-Posta
Filozoflar

 Eski ve soylu bir İngiliz ailesinden ge­len Bertrand Russell, 1890-1895 yılla­rı arasında Cambridge Trinity College'da matematik ve felsefe öğrenimi gördükten sonra 1916'ya kadar aynı üniversitede öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1916'da barışçıl etkinlikleri yüzünden altı ay hapis yattıktan son­ra görevinden istifa etti. 1920'de Rusya'ya gitti. 1927'de, ikinci karısı Dora'yla birlikte, eğitim üstüne dü­şüncelerini uygulamaya koymak ama­cıyla bir deneme okulu olan Beacon Hill School'u kurdu; karısından ayrıl­dığı 1935 yılına kadar da kendini söz konusu etkinliğe verdi. 1938'de A.B.D'ne gitti, 1944'te Gambrîdge'e geri döndü ve Trinity College'da yeni­den öğretim görevi üstlendi. Ardın­dan, birçok kez A.B.D'ne gitti. Russell yaşamının son yıllarında özel­likle insanlık sorunuyla ilgilendi. Nük­leer bombaya karşı çıktı ve Jean-Paul Sartre'la birlikte, Vietnam'da savaş suçları (Russell I Mahkemesi) ve La­tin Amerika'daki baskı (Russell II Mahkemesi) konusunda soruşturma yapmak için "Russell Mahkemesi"ni kurdu.

  

YAPITLARI

 

Russell en önemli ve en özgün katkıyı bilgi felsefesi alanında gerçekleştirdi. Gençlik yıllarında, idealist ve birci fel­sefeci F. H. Bradley'in etkisinde kalan Russell, ilk yazılarında idealist düşün­celeri savundu. Leibniz felsefesini in­celerken, bağıntıların önemini kavra­dı; Leibniz felsefesinin tutarsızlıkla­rından, bircilik ile idealizm "yanılgıları"ndan sorumlu olduğunu söyledi­ği iç bağıntılar öğretisinin eleştirisini hazırladı. A Critical Expositionof the Philosophy of Leibniz (Leibniz Felsefesinin Eleştirel Bir Açıklaması,1900), Russell'ın İngiltere'deki yeni-hegelci akımla kesin olarak bağlarını koparmasının belirtisi oldu. Bu dö­nemden başlayarak, özellikle mate­matik felsefesi ve genellikle bilgi fel­sefesi için mantığın önemine inandı. The Principles of Mathematics'te (Matematik İlkeleri, 1903), mantıkçı­lık anlayışının ilk biçimini sundu. Sa­yıların, Homeros'un tanrılarının, ba­ğıntıların, düşlerin ve dört boyutlu uzamların var olduklarını kabul etti. Daha sonraki yıllarda The Principles of Mathematics'm. varlıkbilimsel aşı­rılığını gidermeye çalıştı. 1905'te, "On Denoting" adlı yazısında, dilin man­tıksal çözümlemesinin modelini oluş­turan "betimlemeler kuramı"m geliş­tirdi.

 

Russell,bütün felsefe gelişimi boyun­ca, indirgeyici çözümleme yönteminin uygulama alanını, söz konusu yöntemi genelleştirmeden genişletmeyi sür­dürdü. Bilimkuramsal nedenler, be­timlemeler yararına özel adları tü­müyle elemesine engel oldular (Rus­sell, iki tür bilgi arasında ayrım yap­tı: Doğrudan bügi ve betimleme yoluy­la bilgi).

 

Sınıflara ilişkin mantıksal paradoksla­rı elemek için gerçekleştirilmiş tipler kuramı, Russell'ın mantığa getirdiği bir başka katkısı oldu. A.N. Whitead ile birlikte yazdığı Principia Mathematica'da (Matematiğin İlkeleri, 1910-1913) matematiğin man­tıkçı kavramına yetkin biçimini verdi. Felsefe Meseleleri (The Probiems of Plihosophy, 1912), Our Knowledge of the External VVorld (Dış Dünya Bilgi­miz, 1914), Mistiktik ve Mantık (Mysticism and Logic, 1918), Analysis of Mind'da (Anlığın Çözümlenmesi,1927) bilgi kuramı üstündeki düşüncesinin temel aşamalarını belirledi. An Into Meaning and Truth (Düşün­ce ve Gerçek Üstüne Soruşturma, 1940) ve Bilimden Beklediğimiz (Hu-man Knovvledge, Its Scope and Limits, 1948), Russsel'ın tam anlamıyla felse­feyle ilgili son iki büyük yapıtını ve gerçeklik düşüncesini hiçbir zaman yi­tirmeyen bir felsefecinin temel yakla­şımını oluşturur.

  1950'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü ka­zanan Bertrand Russell'ın felsefe, si­yaset, ahlak, eğitim, vb. konulardaki öbür yapıtları arasında da şunlar sa­yılabilir: The Practice and Theory of Bolshevism (Bolşevizmin Uygulaması ve Kuramı, 1920); How to be Free and Happy (Nasıl Özgür ve Mutlu Olunur, 1924); Eğitim Üstüne (On Education, 1926); Evlilik ve Ahlak (Mariage and Moral, 1929); Saadet Yolu (The Conquest of Happiness, 1930); Batı Felse­fesi Tarihi (History of Western Philo­sophy, 1946); Neden Hıristiyan Deği­lim (Why I am not a Christian, 1957); My Philosophical Developement (Fel­sefe Gelişimim, 1959); vb.   
 
 
 
Tüm Hakları Saklıdır.
İletişim: uneweb@hotmail.com
 
 
     
 
   
Design by go-vista.de and augs-burg.de

 
site ekle