|
İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdikten (1946) sonra girdiği Yüksek Ticaret Okulu'nu yarıda bırakarak uzun yıllar Kapalıçarşı'da antikacılık yapan Edip Cansever, şiir yaşamına 1944 yılında yayımladığı "Düşünce" adlı şiirle başladı. "Garip akımının"etkisiyle yazdığı ilk şiirlerinde, bu akımın işlediği konuları, yaşama sevincini, umutsuzluğu, "genç adam"ın başıboş, anlık yaşantılarını yalın bir biçimde dile getirdi; bir biçim kaygısı ve bir özgünlük arayışı içinde yazdığı İkindi Üstü (1947) ve Dirlik Düzenlik (1954) adlı şiir kitaplarında günümüze kadar sürdürdüğü şiir biçiminin bazı temel özelliklerini ortaya koydu. İKİNCİ YENİ DÖNEMİ 1955 yılından sonraysa, şiirlerinde yalınlıktan uzaklaşarak, Garip akımının tam tersi bir anlayışta, imgeye, duygudan çok zekâya önem veren ve şaşırtıcı biçimler arayan İkinci Yeni ozanlarına katıldı. Bu dönemin ilk önemli ürünü olan Yerçekimli Karanfil'de (1957) konuyu soyutlamanın içinde eriterek, çeşitli söz sanatlarına başvurma, karşıtlıkları kullanmaya özen gösterme, tümce yapısını değiştirme yoluyla, konuyu okura yabancılaştıran kapalı bir anlatıma yöneldi. Gerçekten, İkinci Yeni akımının özgür çağrışım yöntemi, günlük dilden uzaklaşan dil arayışları, gerçeküstücü motifler, tümce yapısını bilinçli olarak bozma, Cansever'in şiirine, özgün bir hava getirmiş, ama uzun şiir yazma anlayışı, bir bakıma şiiri "parçalayıp" okurla bildirişimi zayıflatmıştır (Sevda ile Sevgi [1977] kitabı bu yargının dışında kalır; bu yapıtta kısa şiire, anlamda açıklığa ve yalınlığa ağırlık verilmiştir). Sonuç olarak,Cansever' in her kitabında kendini yenilediği ve şiirini "kendi içinde" evrimleştirdiği söylenebilir. Eserleri: İkindi Üstü (1947); Dirlik Düzenlik (1954); Yerçekimli Karanfil (1957; 1958 Yeditepe Şiir Armağanı); Umutsuzlar Parkı (1958); Petrol (1959); Nerde Antigone (1961); Tragedyalar (1964); Çağrılmayan Yakup (1969); Kirli Ağustos (1970); Sonrası Kalır (1974); Ben Ruhi Bey Nasılım (1976; 1977 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü); Sevda ile Sevgi (1977); Şairin Seyir Defteri (1980); Yeniden (bütün şiirleri, 1981; 1981 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü); Bezik Oynayan Kadınlar (1982).
|