|
Mektebi Osmani'yi bitirdikten (1910) sonra Vefa Lisesi'ne giren Hasan Âli Yücel son sınıf öğrencisiyken Birinci Dünya savaşının çıkması nedeniyle askere alındı (1915). Daha sonra Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne devam etti; 1921'de yükseköğrenimini tamamladı. İzmir Erkek Öğretmen Okulu, İstanbul Kuleli Askeri Lisesi, İstanbul Erkek Lisesi gibi çeşitli okullarda türkçe, edebiyat, felsefe ve sosyoloji öğretmenliği yaptı. 1927'de Milli Eğitim Bakanlığı müfettişi oldu; bu görevdeyken Fransız eğitim sistemini incelemesi için Paris'e gönderildi. Türkiye'ye döndükten sonra bir süre Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü müdürlüğünde bulundu; 1933-1935 yılları arasında Ortaöğretim genel müdürlüğü yaptı. 1935'te İzmir milletvekili seçilerek T.B.M.M'ne girdi. Üç yıl sonra Milli Eğitim bakanlığına getirildi ve yedi yıl yedi ay aynı görevi yaptı. Bakanlığı sırasında yaptığı çalışmalarla Türk eğitimine önemli hizmetler veren Hasan Âli Yücel Köy Enstitüleri'nin kurulmasını (1940), bakanlığa bağlı bir tercüme bürosu kurularak dünya klasiklerinin türkçeye çevrilip yayımlanmasını sağladı. Görevi sırasında ayrıca, Ankara Fen ve Tıp Fakülteleri, İzmir Yüksek Ticaret ve İktisat Okulu, Balıkesir ve Edirne Ortaöğretmen Okulları açıldı, üniversite yasası (1946) çıkarıldı ve Yüksek Köy Enstitüsü kuruldu. Ağustos 1946'da Milli Eğitim bakanlığından ayrılan Hasan Âli Yücel 1955-1960 yılları arasında İş Bankası kültür yayınlarını yönetti. Bu arada UNESCO Türkiye Milli Komisyonu üyeliğine seçildi (1958) 1961'de de Kurucu Meclis üyesi oldu. Eğitimciliği ve devlet adamlığının yanı sıra edebiyat alanında da çalışmaları bulunan Hasan Âli Yücel yazarlığa şiir yazarak başladı. İlk şiirlerinde aruzu kullandı,daha sonra hece vezniyle yapıtlar verdi. Dergâh ve Yarın (1921-1922), Yeni Mecmua (1923), Hayat (1926-1928) dergilerinde şiirleri çıkan Hasan Âli Yücel sonradan düzyazıya yöneldi. Akşam (1936), Cumhuriyet (1949) ve Dünya (1960) gazetelerinde toplumsal, ulusal ve kültür içerikli makale ve denemeler yazdı. Başlıca yapıtları arasında şunlar sayılabilir: Mantık ve Metodoloji (inceleme, 1928); Goethe Bir Dehanın Romanı (inceleme, 1932); Türk Edebiyatına Toplu Bir Bakış (inceleme, 1932); Dönen Ses (şiir, 1933); Pazartesi Konuşmaları (makale, 1937); Sizin İçin (çocuk şiirleri, 1938); İçten Dıştan (makale, 1938); Hürriyete Doğru (makale, 1955); İyi Vatandaş, İyi İnsan (makale, 1956); Kıbrıs Mektupları (1957); Edebiyat Tarihimizden (Yakup Kadri Karaosmanoğlu üstüne monografi, 1957); İngiltere Mektupları (1958); Hürriyet Gene Hürriyet (makale, 2 cilt, 1960-1966); Dinle Benden(şiir), Allah Bir (şiir)
|