|
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdikten (1950) sonra sınavla Ankara Radyosu'na giren (1951) Adalet Ağaoğlu, kitaplık memuru, dramaturg, söz ve temsil yayınları şefi olarak çalıştı, TRT'de Merkez Program Dairesi uzmanlığı ve başkanlığı görevlerinde bulundu. 1970'ten sonra TRT'den ayrılarak yazar olarak çalışmaya başladı. SANAT YAŞAMI Sanat yaşamına tiyatro yazıları (1946) ve şiirle (Kaynak dergisi, 1948-1950) giren Adalet Ağaoğlu, yaklaşık yirmi yıl süreyle tiyatro yazarlığı yapmış, oyunlarında toplumsal düzensizliklere ve çağdışı değer yargılarına kurban olan insanların dramlarını yansıtmaya çalışmıştır: Evcilik Oyunu'nda, hiçbir cinsel eğitim görmeden, toplumun tutucu değer yargılarına bağlı kalarak mutsuz evlilikler yapan insanlar: Çatıdaki Çatlak'ta, bir esnaf ailesi üe bir işçi ailesinin iktisadi sıkıntıları ve geleceğe olan güvensizlikleri; Tombala'da, amaçsız ve anlamsız geçen bir yaşamın son evresinde yaşlı bir karı-kocanın, ilişkilerinin gerçek düzeyini anlamaları. ROMANA GEÇİŞ Adalet Ağaoğlu 1970'ten sonra roman ve öyküye yönelmeye başladı. "Gerçeği bütün boyutlarıyla kavrayıp yansıtmak" amacını benimsedi ve "görünenin altında varolan ilişkileri doğru yakalayarak ortaya koymaya" çalıştı. Bunu yaparken de yeni anlatım yolları aradı. Bilinçakımı tekniğini kullanarak yazdığı Ölmeye Yatmak romanında, roman kahramanı Doç. Aysel'in iç hesaplaşmasının ardında, 1938- 1968 yılları arasında Türkiye'deki toplumsal gelişmeyi vermeyi de başardı. 1976'da yayımladığı Fikrimin İncegülü'nde balrengi "Mercedes" otomobiliyle yurda dönen Bayram'ın iç monologlarıyla gelişen roman, arabası kazaya uğrayan Bayram'ın düşkınklığıyla noktalanır. Ölmeye Yatmak'm devamı sayılabilecek Bir Düğün Gecesi adlı romanda, bir düğün gecesine katılan kişilerin arka planlarının anlatıldığı ve iç monolog tekniğinin kullanıldığı görülür. Yaz-sonu romanında da, birkaç günlük yaz sonu dinlencesinde iç hesaplaşmasını yapmaya çalışan kentli bir kadının, Akdeniz ortamı içinde yalnızlık, cinsellik, sanat, kültür, evlilik gibi konulardaki düşünceleri, çelişkileri işlenir. Romanlarında olduğu kadar öykülerinde de belli bir oluşum içindeki insan gerçeğini vermeye çalışan Adalet Ağaoğlu, anlatım tekniği açısından da değişik arayışlar içindedir. Eserleri: Oyun: Bir Piyes Yazalım, Evcilik Oyunu, Çatıdaki Çatlak, Tombala,Sınırlarda, Üç Oyun, Kendini Yazan Şarkı, Oyunlar . Roman: Ölmeye Yatmak (1973); Fikrimin İnce Gülü (1976); Bir Düğün Gecesi (1979; 1980 Sedat Simavi Vakfı Ödülü-, Orhan Kemal ve Madarab Roman Ödülleri); Yazsonu (1981). Öykü: Yüksek Gerilim (1974; 1975 Sait Faik Hikâye Armağanı); Sessizliğin İlk Sesi (1978); Hadi Gidelim (1982).
|