|
Orta öğrenimini Özel istiklal Lisesi' nde tamamlayan (1942), bir süre Hukuk ve Edebiyat fakültelerinde okuyan Oktay Akbal'ın 1943- 1944 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde sekreterlikle başlayan basın yaşamı, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Tercüme Bürosu'ndaki çalışmalarından (1947-1951) sonra Vatan gazetesinde yazdığı sanat yazıları ve kitap eleştirileri (1951-1956) ile günlük fıkralarla (1956-1959) sürdü (1969'da Cumhuriyet gazetesinde başladığı fıkra yazarlığını günümüzde de sürdürmektedir). Akbal, Önce Ekmekler Bozuldu adlı ilk yapıtından bu yana anlatım tekniğini korumuş ve çoğunlukla kendi yaşamıyla ilgili anıları öyküleştirmiştir. İlk daha sonra yayımladığı öykü ve denemelerde de sürdürmüştür. Dış çevreyi, daha doğrusu "başkaları" nı, yazarlık duyarlığını dışa vurmada bir araç olarak kullanan Akbal, anı kesitlerine başvururken insan yaşamının olağan akışını da olağandışına sapmadan yansıtmaya çalışır. Olaydan, olay örgüsünün yarattığı gerilimden bilinçli olarak kaçındığı için, öyküleri daha çok bir tek insanın çevresinde odaklaşır. Bunun sonucu olarak da, işlediği en önemli konular günlük duyarlıklar çerçevesinde yer alan aşk ve yalnızlıktır. Bununla birlikte yazar, öykülerinde bile, okuruna karanlık, umutsuz bir dünya değil bir "yaşama sevinci" vermeye çalışır. Birinci ve üçüncü tekil kişinin anlatımına yöneldiği öykülerinde, yalın ve kısa tümceler kullanır. Anlatım ve içerik açısından öyküleri için söylediğimiz bu özellikler, genel olarak günümüze kadar yazdığı üç romanı için de geçerlidir. Öte yandan, güncel toplumsal sorunları kısa öyküler biçiminde işlediği fıkralarında da, edebiyat tutkusunu, edebiyat sevgisini açıkça dile getirir. Eserleri: Öykü: Önce Ekmekler Bozuldu (1946); Aşksız İnsanlar (1949); Bizans Definesi (1953); Bulutun Rengi (1954); Berber Aynası (1958, 1959 Sait Faik Hikâye Armağanı); Yalnızlık Bana Yasak (1967); Tarzan Öldü (1969); İstinye Suları (1973); Karşı Kıyılar (1979); Hey Vapurlar Trenler (1981). Roman: Garipler Sokağı, Suçumuz İnsan Olmak (1957 ; 1958 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü); İnsan Bir Ormandır (1975). Deneme- Söyleşi-Anı: Şair Dostlarım (1964); Dost Kitaplar (1967); Konumuz Edebiyat (1968); Yazmak Yaşamak (1972); Ölümsüz Oyun (1974); Atatürk Yaşadı mı (1975); Hiroşimalar Olmasın (1976); Zaman Sensin (1977); İlkyaz Devrimi (1977); Temmuz Serçesi (1978); Gençler Bize Bakıyor (1978); Yaşamı Yeniden Kurmak (1979); Geçmişin Kuşları (1980); Atatürkçülük Savaşı (1981); Atatürk Bir Gün Gelecek (1981); Önce Şiir Vardı (1982); Dünyaya Açılmak İçin (1982). Günce: Günlerde (1968); Anılarda Görmek (1972); Yeryüzü Korkusu (1974).
|