|
MÜLAKAT; zamanın isim yapmış kişileri herhangi bir gazetecininin ziyaret ederek o sırada olan önemli olaylarla ilgili olarak sorula sorması, aldığı cevabı gazetesine aynen yazması, bir şahsın ilmî edebi v.b. konular, sorular üzerinde düşüncelerini, görüşlerini öğrenmek üzere buluşma, dostluk, ahbaplık etme; bir iş üzerinde karşılıklı fikir yürütme, mülakat anlamına gelir. Görüşme; bilgi edinme, şahsiyet tanıma amacıyla yüz yüze görüşmedir. Görüşme; konu özelliği bakımından, bilgi edinmek gayesi ile veya bir işe dair olmak üzere iki ana bölüme ayrılır. Her ikisinde de; görüşme için zaman isteme; görüşülecek konu üzerinde hazırlanma; kendini tanıtma, ne zaketle muhatabının ilgisini çekebilme, isteği en kısa yoldan açıklama; görüşmeyi bitirme ve izin isteme temel bölümlerdir. Görüşmenin başarılı olu olmaması, bu bölümlerin başarı derecesine bağlıdır. MÜLAKAT KURALLARI Görüşme ince bir sanattır. Temeli, diğer bir şahsı konuşmaya ikna; edebilmeye dayanır. Görüşme yapan kimsenin konuşacağı kimse hakkında bilgi edinmesi gerekir. Konuşma konusu açıldıktan sonra bir süre havadan sudan konuşarak mülakata girilebilir. Havayı yumuşatacak giriş yapılarak, esas konuya temas eden bir sual sorulmalıdır. Görüşme yazarının asıl güçlüğü bundan sonradır. Sabırlı, dikkatli, nazik olmalı; konuşma istemediği bir yöne girmiş olsa dahi memnuniyetsizliğini belli etmemeli; söz başka bir konuya atlarsa, nezaket ve dikkatle gerekli soruları sorarak, tekrar konuya dönmeyi sağlamalı; asla boş bulunup sohbete dalmamah; hep kendi konuşarak karşısındakini sıkmaktan kaçınmalıdır. İlk etki önemlidir. Onun için, giyiniş, hareket, konuşma görüşmede büyük rol oynar. Karşımızdakiler ilk yargılara bunlardan varırlar. İş için başvurulan konuşmalarda, istek açık ve kısa anlatılmalı; sözler dikkatli ve kesilmeden dinlenilmeli; öğünmekten kaçınılmalıdır. Görüşme, karşılıklı konuşmaya dayandığı için doğal bir bilgi toplama yoludur. Çok değişik istekler için kullanılabilir ve her durumda uygulanabilir. Kişisel görüşlere yer verdiği nedenle sübjektif olduğu için görüşme yoluyla toplanan bilgiler yanlış kavramlara, tarafgirliğe dayanmış olabilir. Görüşmenin amacı açıkça, zamanı önceden saptanmalıdır. Görüşen mütebessim, samimi, iyi dinleyici olmalı, söylenenleri ilgi ile dinlemelidir. MÜLAKAT YAZISI Görüşme yazısında; görüşülen kimsenin adı, ne işle uğraştığı; hangi gaye için kendisiyle konuşulduğu; buluşma yeri; sorular ve cevaplar; mülakat yapılan kimsenin o konu üzerindeki temel görüşü belirtilmelidir. Cümleler açık, yalın olmalı; diyalog çizgisinden, tırnak işaretinden faydalamlmalı; konuşmanın ayrıntılarına girmeyip, ana fikirler üzerinde durulmalıdır.Görüşme; bağımsız haber almanın başka bir yoludur. Görüşme için, hiç değişmeyen belirli kurallar yoktur denilebilir. Görüşme yapılan kimselerin kişilikleri gibi çeşitlidir. Başarı derecesi, görüşme yapan kimsenin yeteneğine bağlıdır. Röportaj ile “mülakat” arasında olayı işleyiş açısından fark vardır. Mülakat; alanında meşhur olan kişileri topluma tanıtmak için yapılır. Bundaki amaç tek kişiyi tanıtmaktır. Tanıtma yolu da yazı ile, diyalog şeklinde veya görüntülü olabilir. Röportaj ise, belgeli, görüntülü, şahsi yorumlu ve konuşmalı bir ifade türüdür.
|